بررسی اثربخشی توانبخشی شناختی بر بازداری پاسخ، توجه انتخابی و پردازش دیداری-فضایی دانش‌آموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی: با تأکید بر مقایسه دو بازی جدی آموزش مغر و کاگنی پلاس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی عمومی و کودکان استثنایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران

2 گروه توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران،. استاد مدعو گروه روانشناسی عمومی و کودکان استثنایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران

10.22037/jrm.2020.114315.2523

چکیده

پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی توانبخش شناختی رایانه ای بر بازداری پاسخ، توجه انتخابی و پردازش دیداری-فضایی دانش‌آموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی و با تأکید بر مقایسه دو بازی جدی آموزش مغر و کاگنی پلاس انجام شد. گروه نمونه پژوهش حاضر را 45 دانش‌آموز دارای اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی مشغول به تحصیل در پایه‌های دوم تا ششم که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده بودند تشکیل می‌دادند. به‌منظور تشخیص اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی علاوه بر تشخیص متخصصین مراکز فعال در حوزه اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی از پرسشنامه SNAP و آزمون IVA + استفاده شد. شرکت‌کنندگان در پژوهش به شکل تصادفی در سه گروه 15 نفری آموزش مغز (آزمایش 1)، کاگنی پلاس (آموزش 2) و گروه کنترل جای گماری شدند. گروه آزمایش 1 و 2 به ترتیب به‌وسیله بازی‌های جدی آموزش مغز و کاگنی پلاس طی مدت دو ماه و هر هفته سه جلسه 45-50 دقیقه‌ای تحت آموزش قرار گرفتند و گروه کنترل در این بازه زمانی تحت هیچ برنامه آموزشی قرار نگرفت. هر سه گروه قبل و بعد از اجرای برنامه مداخله در حیطه‌های بازداری پاسخ، توجه انتخابی و پردازش دیداری-فضایی به‌وسیله آزمون استروپ و خرده مقیاس پردازش دیداری-فضایی آزمون هوش استنفورد-بینه مورد ارزیابی قرار گرفتند. به‌منظور تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس استفاده شد. نتایج بدست آمده حاکی از وجود تفاوت معنادار بین عملکرد گروه‌های آموزش و گروه کنترل در مؤلفه‌های مورداندازه‌گیری بود (05/ >p ). بااین‌وجود نتایج حاصل از مقایسه گروه آموزش مغر و کاگنی پلاس حاکی از عدم وجود تفاوت معنادار بین اثربخشی بیشتر برنامه کاگنی پلاس بر بازداری پاسخ و توجه انتخابی نسبت به برنامه آموزش مغر بود (05/ p ). به‌طورکلی می‌توان نتیجه گرفت که بازی‌های جدی می‌تواند منجر به بهبود عملکرد دانش‌آموزان با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی درزمینهٔ کارکردهای عصب روانشناختی بازداری پاسخ، توجه انتخابی و پردازش دیداری-فضایی شود. بااین‌وجود بازی جدی آموزش مغز درزمینهٔ پردازش دیداری-فضایی نسبت به برنامه کاگنی پلاس اثربخشی بیشتری را نشان می‌دهند هرچند درزمینهٔ توجه انتخابی و بازداری پاسخ اثربخشی هر دو برنامه آموزشی با یکدیگر مشابه است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation of the effectiveness of cognitive rehabilitation on response inhibition, selective attention and visual-spatial processing of students with ADHD: comparison between brain train and cogniplus

نویسندگان [English]

  • Farideh Hajiheidari 1
  • Mahnaz Estaki 1
  • Hassan Ashayeri 2
  • Mansore Shahriari Ahmadi 1
1 Department of General Psychology and Exceptional Children, Tehran Central Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of rehabilitation, Iran University of Medical Sciences , Visiting lecturer, Department of general psychology and exceptional children, Tehran central branch, Islamic Azad university, Tehran, Iran
چکیده [English]

Aim: the aim of this study was comparison of the effectiveness of two computerized cognitive rehabilitation programs, “Brain Train” and “CogniPlaus” in improving ofresponse inhibition, selective attention and processing speed of students with attention deficit/Hyperactivity disorder. Method: method was semi-experimental and the sample was including 45 two to six grade students that they diagnosed with attention-deficit/hyperactivity disorder and selected by convenience sampling. 30 students from sample group selected and recruited in “CogniPlus group” and “Brain Train group”. Each groups 15 students. Also 15 students retried in control group without any intervention. Each experimental groups separately attended twenty four 50-60-minute cognitive computer training sessions by “brain Train” (experimental group 1) and “cogniPlus (experimental group 2). Functions of three groups were evaluated in response inhibition, selective attention and visual-spatial processing in pre-test and post-test by Stroop test, IVA+ and subscale of visual-spatial processing of intelligence test of Stanford-Binet. Collected data were analyzed with Univariate and multivariate Analysis of Variance. Results: Results demonstrated the efficacy of cognitive computer training in improving the performance of the cognitive skills of children with attention deficit/hyperactivity disorder in two experimental groups I compare with control group. (p < 0.05). Also there was no significant difference between two excremental groups in improving selective attention and response inhibition (p>0/05). However visual-spatiall processing significantly was improved in brain trian group more than cogniPlus group (p < 0.05). Conclusion: overall, finding indicated that cognitive rehabilitation that have been used in this study could result in improved the cognitive skills of children with attention-deficit/hyperactivity disorder. Also finding indicated that the brain train intervention program has more effect than Cogniplus on visual-spatial processing.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attention Deficit/ Hyperactivity Disorder
  • Cognitive rehabilitation
  • Rresponse Inhibition
  • Selective Attention
  • Visual-spatial processing

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 06 دی 1399
  • تاریخ دریافت: 30 شهریور 1399
  • تاریخ بازنگری: 05 آذر 1399
  • تاریخ پذیرش: 11 آذر 1399