دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 1 2026 04 21 A Comparison of the Effectiveness of Cognitive Rehabilitation and Cognitive-Emotional Rehabilitation on Cognitive Performance and Memory in Patients مقایسه اثربخشی توا‌ن‌بخشی شناختی و توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی بر عملکرد شناختی و حافظه بیماران آسیب‌دیده مغزی 138 159 1101866 10.32598/SJRM.15.1.2948 FA زینب کاظمی گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران 0000-0002-5516-7137 حجت اله جاویدی گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران 0000-0001-9514-1938 امیرهوشنگ مهریار گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران 0000-0002-5516-7137 آذرمیدخت رضایی گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران 0000-0002-2680-7414 Journal Article 2024 12 06 <strong>Background and Aims</strong> This study aimed to compare the effectiveness of cognitive rehabilitation and cognitive-emotional rehabilitation on cognitive performance and memory function in patients with brain injury.<br /><strong>Methods</strong> The statistical population of this study included all patients with brain injury and cognitive deficits who were referred to the Neurology Clinic of Shahid Motahary Hospital and the Psychological Clinic Razmehr in Shiraz City, Iran. Since the present study consisted of three groups (mild, moderate, and severe), 15 participants were included in each group (total n=45). Individuals were randomly assigned to one of these groups. After the pretest, two experimental groups were trained in 30-minute sessions, and then both groups were administered a posttest. The research instruments included the Wisconsin Card Sorting Test and the Wechsler Memory Scale for Adults.<br /><strong>Results</strong> Analysis of covariance showed significant differences between the experimental and control groups in cognitive emotion regulation. The results of the analysis of covariance also showed no significant difference between the two groups of cognitive rehabilitation and cognitive-emotional rehabilitation interventions in terms of cognitive function and memory.<br /><strong>Conclusion</strong> Cognitive-emotional rehabilitation appears to be an effective intervention for improving cognitive performance and memory in individuals with brain injury. <strong>مقدمه و اهداف</strong> امروزه آسیب مغزی تروماتیک (TBI) به‌عنوان یکی از عوامل نادر سبب‌شناختی برای اختلال روان‌پریشی شناخته شده است. هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی توا‌ن‌بخشی شناختی و توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی بر عملکرد شناختی و حافظه بیماران آسیب‌دیده‌ مغزی بود. <br /><strong>مواد و روش‌ها</strong> جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه بیماران آسیب‌دیده مغزی مراجعه‌کننده به کلینیک مغز و اعصاب شهر شیراز بودند. پژوهش حاضر شامل 3 گروه (2 گروه آزمایش و 1 گروه کنترل) شامل بیماران خفیف، متوسط و شدید بود. برای هر‌یک از گروه‌ها، 15 نفر و مجموعاً 45 نفر به‌صورت هدفمند و بعد از سنجش با مقیاس معاینه مختصر روانی انتخاب شدند. افراد بر‌حسب تصادف و با شانس برابر در یکی از 3 گروه پژوهش جای گرفتند. پس از انجام پیش‌آزمون، 2 گروه آزمایش در‌مجموع 24 جلسه 30 دقیقه‌ای و به‌صورت 4 جلسه در هفته تحت آموزش قرار گرفتند و سپس از هر 3 گروه پس‌آزمون به عمل آمد. ابزارهای پژوهش شامل آزمون کارت‌های ویسکانسین و آزمون حافظه وکسلر بزرگسالان بود. <br /><strong>یافته‌ها</strong> نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد‌ گروه‌های آزمایش و کنترل در متغیر توا‌ن‌بخشی شناختی و توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی دارای تفاوت معناداری هستند (01/p<0)؛ به‌گونه‌ای که در این متغیرها میانگین پس‌آزمون گروه‌های آزمایش بیشتر از گروه کنترل است. همچنین نتایج تحلیل کواریانس نشان داد بین 2 گروه، مداخلات توا‌ن‌بخشی شناختی و توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی در ارتباط با عملکرد شناختی و حافظه تفاوت معنادار ندارد.<br /><strong>نتیجه‌گیری</strong> می‌توان بیان کرد توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی، مجموعه‌ای کامل برای تنظیم هیجانات و رشد حافظه و همچنین تقویت آن است؛ بنابراین تأثیر معنادار توا‌ن‌بخشی شناختی‌هیجانی بر رشد و افزایش حافظه منطقی و قابل‌قبول به نظر می‌رسد و می‌توان از این پروتکل آموزشی به‌عنوان پروتکلی مؤثر در‌زمینه افزایش ابعاد شناختی و حافظه در افراد آسیب‌دیده مغزی استفاده کرد. https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101866_6966bbf1bbfe44e13e252fb99192ed64.pdf