دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 1 2026 04 21 Comparing the Effects of Cognitive and Cognitive–Motor Training on Visuo-Spatial Memory in 10–12-Year-Old Children With Down Syndrome مقایسه برنامه آموزشی شناختی و برنامه ‌شناختی‌حرکتی بر حافظه دیداری‌فضایی کودکان دارای سندرم‌داون 10 تا 12 ساله 110 121 1101868 10.32598/SJRM.15.1.3422 FA زهره شکوهی گروه رفتار حرکتی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه الزهرا تهران، ایران. 0009-0005-6177-0214 پروانه شمسی‌پور دهکردی گروه رفتار حرکتی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه الزهرا تهران، ایران. 0000-0001-7750-5734 پریسا حجازی دینان گروه رفتار حرکتی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران 0000-0001-5743-2566 مریم خلجی گروه مربیگری ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0001-5445-5364 Journal Article 2025 10 22 <strong>Background and Aims</strong> Down syndrome (DS), the most common genetic cause, is associated with significant deficits in various cognitive domains, especially visuospatial memory, which severely affect the daily functioning and learning of children with DS. This study aimed to investigate the effects of cognitive and cognitive-motor training on visual-spatial memory in children with DS.<br /><strong>Methods</strong> The participants included 24 children with DS, aged 10 to 12 years, who were randomly assigned to two groups: cognitive training and cognitive-motor training. Participants in both groups performed a simultaneous visual-spatial working memory task in the pretest. Then, the children underwent training for 21 sessions. The cognitive training group completed the Cogni Plus program during this period, and the cognitive-motor training group played different cognitive games. After completing the training sessions, a posttest evaluation was conducted. The data were analyzed using a 2 (groups)×2 (phase) mixed-design analysis of variance.<br /><strong>Results</strong> The results revealed that there is a significant difference between groups (P<.05). Comparison of means showed that the mean response accuracy in cognitive group (98.75±5.39) was better than the cognitive-motor training group (62.25±5.27).<br /><strong>Conclusion</strong> Cognitive and cognitive-motor training increased response accuracy in the groups, and cognitive training was more effective. Computer games provide a sense of control, which ultimately increases sustained attention and working memory. <strong>مقدمه و اهداف</strong> سندرم داون به‌عنوان شایع‌ترین علت ژنتیکی با نقایص قابل‌توجه در حوزه‌های مختلف شناختی به‌ویژه حافظه دیداری‌فضایی همراه است که این محدودیت‌ها عملکرد روزمره و یادگیری این کودکان را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. از این حیث، پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر برنامه آموزشی شناختی و برنامه ‌شناختی‌حرکتی بر حافظه دیداری‌فضایی کودکان با سندرم‌داون انجام شد.<br /><strong>مواد و روش‌ها</strong> شرکت‌کنندگان 24 کودک با سندرم‌ داون با سن ۱۰ تا 12 سال بودند و به‌‌صورت تصادفی به 2 گروه تمرین شناختی و تمرینات ‌شناختی‌حرکتی تقسیم شدند. شرکت‌کنندگان هر دو گروه تکلیف حافظه ‌کاری دیداری‌فضایی هم‌زمان را در پیش‌آزمون انجام دادند. سپس کودکان به‌مدت 21 جلسه تحت تمرین قرار گرفتند. گروه تمرین شناختی در این مدت برنامه آموزشی شناختی کاگنی‌پلاس را انجام داد و گروه تمرینات ‌شناختی‌حرکتی بازی‌های ‌شناختی‌حرکتی متفاوت را انجام داد. بعد از اتمام جلسات آموزشی ارزیابی پس‌آزمون انجام شد. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل واریانس مدل ترکیبی (2 گروه×2 مرحله) تحلیل شدند.<br /><strong>یافته‌ها</strong> نتایج نشان داد بین گروه تمرین شناختی و تمرین شناختی‌حرکتی در حافظه دیداری‌فضایی تفاوت معنادار وجود داشت (0/05>p). مقایسه میانگین‌ها نشان داد میانگین دقت پاسخ در گروه بازی شناختی (5/39±98/75) بهتر از گروه تمرین شناختی- حرکتی (5/27±62/25) بود. <br /><strong>نتیجه‌گیری</strong> هر دو بازی شناختی و ‌شناختی‌حرکتی باعث افزایش دقت پاسخ در گروه‌ها شد و اثرگذاری بازی شناختی در ارتقای دقت پاسخ بیشتر بود. بازی‌های رایانه‌ای احساس کنترل‌پذیری را فراهم می‌کنند که این امر در‌نهایت باعث افزایش توجه پایدار و حافظه فعال می‌شود. https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101868_baa92196f3d95db6171e10179212983a.pdf