دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 Association Between Hip Internal and External Rotation Range of Motion and Non-contact Anterior Cruciate Ligament Injury: A Systematic Review and Meta-analysis ارتباط دامنه‌های حرکتی چرخش داخلی و خارجی مفصل ران با آسیب غیر‌برخوردی لیگامان صلیبی قدامی: یک مرور نظام‌مند و فراتحلیل 166 183 1101869 10.32598/SJRM.15.2.3431 FA فاطمه خیرالدین گروه آسیب شناسی ورزشی و بیومکانیک، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-9877-7800 هومن مینونژاد گروه آسیب شناسی ورزشی و بیومکانیک، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-5983-8102 محمدحسین علیزاده گروه آسیب شناسی ورزشی و بیومکانیک، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-1507-6502 Journal Article 2025 11 28 Background and Aims Non-contact anterior cruciate ligament (ACL) injuries are severe and common in sports. Hip rotation range of motion (ROM) is crucial for limb control and may affect ACL injury risk, but existing evidence remains contradictory. This systematic review and meta-analysis aimed to investigate whether hip internal rotation and external rotation ROM differ between individuals with non-contact ACL injury and healthy subjects. Methods This study followed PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses) 2020 guidelines. Comprehensive search was conducted in PubMed, Scopus, Web of Science, ProQuest, ScienceDirect, Scientific Information Database (SID) and, Magiran. Data extraction and quality assessment were performed independently by two reviewers using the modified Downs and Black checklist. Standardized mean differences (SMD) were pooled using a random-effects model. Heterogeneity was assessed using I² and Cochran’s Q. Publication bias was evaluated through funnel plots and Egger’s regression tests. Sensitivity analysis was performed using the leave-one-out method. Results A total of 14 studies (1437 participants) were eligible for the internal rotation analysis and 13 studies (1113 participants) for the external rotation analysis. Meta-analysis showed no significant differences between the ACL-injured and control groups for hip internal rotation (SMD=–0.60; 95% CI, –1.40 to 0.20; P=0.14; I²=0%) or hip external rotation (SMD=–0.45; 95% CI, –1.23 to 0.33; P=0.26; I²=0%). Sensitivity analyses confirmed the stability of the findings. Egger’s test detected no publication bias for either variable (internal rotation: P=0.69; external rotation: P=0.95). Conclusion It seems that hip internal rotation and external rotation ROM alone are not independent predictors of non-contact ACL injury. However, combined rotational imbalance, particularly increased internal rotation with limited external rotation, may contribute to altered knee loading patterns in high-risk individuals. Multidimensional biomechanical assessment, rather than reliance on isolated hip ROM measures, is recommended for ACL injury screening and prevention. مقدمه و اهداف آسیب رباط صلیبی قدامی از شایع‌ترین آسیب‌های مفصل زانو است. عوامل بیومکانیکی اندام تحتانی، از‌جمله دامنه‌های حرکتی ران می‌توانند بر خطر بروز آن تأثیر بگذارند. با‌این‌حال نتایج مطالعات موجود ناهمگون و گاه متناقض است. هدف از این مطالعه، بررسی نظام‌مند و تحلیل کمی نقش دامنه‌های حرکتی چرخش داخلی و خارجی مفصل ران در بروز آسیب رباط صلیبی قدامی در افراد ورزشکار و غیرورزشکار بود. مواد و روش‌ها این پژوهش بر‌اساس دستورالعمل پریزما 2020 انجام شد. جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های ساینس دایرکت، اسکوپوس، پروکوئست، وب‌آو‌ساینس، پابمد و پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و مگیران از ابتدا تا نوامبر سال 2025 انجام گرفت. داده‌ها به‌صورت استاندارد استخراج و کیفیت مطالعات با استفاده از چک‌لیست داونز و بلک ارزیابی شد. فراتحلیل با مدل اثرات تصادفی انجام شد. ناهمگنی با شاخص I²‌، سوگیری انتشار با نمودار قیفی و آزمون ایگر ارزیابی شد. یافته‌ها 14 مطالعه با 1437 شرکت‌کننده برای چرخش داخلی و 13 مطالعه با 1113 شرکت‌کننده برای چرخش خارجی وارد فراتحلیل شدند. نتایج نشان داد چرخش داخلی بین گروه آسیب‌دیده و سالم تفاوت معناداری ندارد.0/60-‌=‌SMD (فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ‎۱/۴۰- تا ۰/۲۰) ۰/۱۴=p و ناهمگنی صفر درصد I²‌=. برای چرخش خارجی نیز اختلاف مشاهده‌شده معنادار نبود ۰/۴5-= SMD (فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۱/۲۳- تا ‎۰/۳۳)، ‎۰/۲۶=p و ناهمگنی صفر درصد I²‌=‌. تحلیل حساسیت پایداری نتایج را تأیید کرد. آزمون ایگر وجود سوگیری انتشار را رد کرد (p=0/69 برای چرخش داخلی و p=0/95 برای چرخش خارجی) نتیجه‌گیری یافته‌های این فراتحلیل نشان می‌دهد دامنه‌های حرکتی چرخش داخلی و خارجی مفصل ران، احتمالاً شاخص قابل‌اتکایی برای پیش‌بینی خطر آسیب رباط صلیبی قدامی نیستند و شواهد موجود از به‌کارگیری انحصاری آن‌ها در غربالگری حمایت نمی‌کند. بااین‌حال ارزیابی دامنه حرکتی ران می‌تواند در کنار سایر عوامل خطر و در چارچوب یک رویکرد چندعاملی در برنامه‌های پیشگیری از آسیب رباط صلیبی قدامی مدنظر قرار گیرد.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101869_75b0bf2e242fc78667bed43c6d8bad14.pdf

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 Evaluating the Effectiveness of the Floortime Method in Working With Children With Autism: A Review Study ارزیابی تأثیر روش فلورتایم در کار با کودکان مبتلا به اُتیسم: یک مطالعه مروری 184 197 1101872 10.32598/SJRM.15.2.3368 FA محدثه کریمی گروه کاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0000-0132-5315 نوید میرزاخانی گروه کاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-0603-5808 زهرا پاشازاده آذری گروه کاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-1347-2774 مرضیه پشم دار فرد گروه کاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0001-6175-0233 احمدرضا ناظری گروه علمی شنوایی‌سنجی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0001-7234-5479 Journal Article 2025 05 18 Background and Aims Autism spectrum disorder (ASD) is a neurodevelopmental condition characterized by impairments in social communication and restricted, repetitive behaviors. The DIR/Floortime intervention, a play-based approach, aims to enhance emotional and social functioning in autistic children. This systematic review aimed to synthesize evidence on the effectiveness of DIR/Floortime in children with high-functioning ASD. Methods A systematic review following PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-analyses) guidelines was conducted. Electronic databases (Science Direct, PsycINFO, PubMed, Scopus, and Medline) were searched for studies published between 2007 and 2025 using relevant keywords. Eligible studies included randomized controlled trials (RCTs), quasi-experimental, and prospective observational designs that applied DIR/Floortime interventions to children with ASD and measured developmental, social, or cognitive outcomes. Results Out of 40 initially identified studies, 9 met the inclusion criteria. The interventions, ranging from 3 to 18 months, included play-based Floortime therapy, parent training, and home-based programs. The evidence demonstrated significant improvements in social skills, reduced autism severity, enhanced parent-child interactions, and improved self-regulation in children. Methodological quality assessed by the PEDro scale varied, with 33% of studies rated as high quality. Conclusion DIR/Floortime interventions show promising effectiveness in improving social-emotional functioning in children with high-functioning ASD. Further high-quality RCTs with larger samples and long-term follow-up are warranted to strengthen existing evidence. مقدمه و اهداف اختلال طیف اُتیسم یک اختلال تکاملی فراگیر است که رشد و تکامل کودکان را از جنبه‌های مختلفی تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف این مطالعه مرور نظام‌مند تحقیقات موجود و ارزیابی تأثیر روش فلورتایم در کار با کودکان دارای اُتیسم است. مواد و روش‌ها یک بررسی نظام‌مند در پایگاه‌های علمی معتبر از‌جمله اسکوپوس، پابمد، مدلاین، سایک‌اینفو و ساینس‌دایرکت صورت گرفت. به‌دلیل افزایش چشمگیر پژوهش‌ها پیرامون رویکرد DIR/FLOORTIME در 2 دهه اخیر و فراهم بودن منابع علمی مقالاتی که بین سال‌های 2007 تا 2025 منتشر شده و به بررسی اثر استفاده از روش فلورتایم در بهبود عملکرد کودکان دارای اُتیسم پرداخته بودند، در این مطالعه گنجانده شدند. یافته‌ها بررسی‌ها نشان داد روش فلورتایم به‌طور چشمگیری در بهبود عملکردهای مختلف کودکان دارای اُتیسم مؤثر بوده است. اجرای این روش در خانه سبب ارتقای مهارت‌های ارتباطی، عملکردهای احساسی و قابلیت‌های زندگی روزمره شد. همچنین ارتباط میان والدین و فرزندان بهبود یافت. برخی از عوامل جمعیت‌شناختی والدین در موفقیت این روش نقش داشتند. در هیچ مطالعه‌ای عوارض جانبی برای والدین یا کودکان گزارش نشد. نتیجه‌گیری فلورتایم یک روش مقرون‌به‌صرفه، انعطاف‌پذیر و مبتنی بر کودک است که می‌تواند در سنین پایین توسط متخصصان حوزه توان‌بخشی، مانند کاردرمانگران و گفتاردرمانگران و متخصصان روانشناسی کودک اجرا شود. اگر این روش در مراحل اولیه رشد کودک (عموماً در سنین 2 تا 6 سال، که در مقالات بررسی‌شده نیز به‌عنوان گروه هدف معرفی شدند) به کار گرفته شود، می‌تواند به شکل قابل‌توجهی در رشد اجتماعی و عاطفی کودکان دارای اُتیسم نقش داشته باشد.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101872_ad0c1eac329ecb71d31069a6b4dac7e3.pdf

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 Musculoskeletal Modeling of Individuals With and Without Chronic Ankle Instability During the Anticipatory Postural Adjustment Phase of Gait Initiation مدل‌سازی اسکلتی‌عضلانی افراد مبتلا به بی‌ثباتی مزمن مچ پا و سالم در فاز APA شروع راه رفتن 198 219 1101846 10.32598/SJRM.15.2.3262 FA شقایق زیوری گروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0009-0006-5994-0234 محمد یوسفی گروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0000-0002-2553-5277 عباس فرجاد پزشک گروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0000-0001-7110-8201 Journal Article 2024 04 13 Background and Aims This study aims to assess the kinetic parameters and muscle activation involved in the anticipatory postural adjustment (APA) phase of gait initiation in individuals with and without chronic ankle instability (CAI). Methods Twenty participants, evenly divided into 2 groups of 10, voluntarily took part in this study. They were asked to initiate gait after the auditory cue while standing on the force plate. The muscle activity of the tibialis anterior (TA), soleus (SL), biceps femoris (BF), rectus femoris (RF), peroneus longus (PL), gluteus medius (Gmed), and gluteus maximus (Gmax) in both (left and right) legs, along with force parameters (in 3 directions) and center of pressure (in 2 directions) were measured for the 2 groups. The dependent variables were analyzed by using the independent t tests. Results The findings revealed significant differences in the kinetic parameters and the activations of the TA_r (P=0.04), BF_L (P=0.04), and SL_L (P=0.03) muscles between the 2 groups. No statistically significant differences were observed in the other muscles (P>0.05). The outcomes suggest that during the APA phase, individuals with CAI exhibit decreased muscle activities in TA_r and SL_r, and increased muscle activities in BF_L muscle compared to the control group. These changes, which aim to maintain body stability, may reflect alterations in neural transmission patterns originating from the central nervous system (CNS). Conclusion Since the APA phase is regulated by the secondary motor area, alterations in motor control observed in those with CAI could be attributed to changes in supraspinal. Neuromuscular training for muscles which influence motor control strategies affected by CAI may be a beneficial way of the rehabilitation program for these individuals. مقدمه و اهداف هدف مطالعه حاضر، ارزیابی پارامترهای کینتیکی و فعال‌سازی عضلانی در طول فاز تنظیم وضعیتی پیش‌بینی‌کننده (APA) شروع راه رفتن در افراد مبتلا به بی‌ثباتی مزمن مچ پا و مقایسه آن با افراد سالم بود. مواد و روش‌ها 20 شرکت‌کننده در 2 گروه 10 نفره به‌صورت داوطلبانه شرکت کردند. شرکت‌کنندگان درحالی‌که روی صفحه نیرو به‌صورت ثابت ایستاده بودند، راه رفتن را به محض شنیدن سیگنال صوتی آغاز کردند. فعالیت عضلانی عضلات تیبیالیس آنتریور، سولئوس، بایسپس فموریس، رکتورس فموریس، پرونئوس لانگوس، گلوتئوس مدیوس و گلوتئوس ماکزیموس برای پای چپ و راست، همچنین پارامتر‌های نیرو (در 3 جهت) و مرکز فشار (در 2 جهت) برای 2 گروه ثبت شد. از آزمون تی مستقل برای مقایسه اختلاف بین پارامتر‌ها استفاده شد. یافته‌ها نتایج نشان می‌دهد در پارامترهای کینتیکی و فعالیت عضلات تیبیالیس آنتریور راست ،(P=0/04) بایسپس فموریس راست (P=0/04) و سولئوس راست (P=0/03) تفاوت معناداری بین گروه مبتلا به بی‌ثباتی مزمن مچ پا و سالم وجود دارد. در سایرعضلات تفاوت معناداری وجود ندارد (p>0/05).‌ نتایج نشان می‌دهد در فاز APA در افراد مبتلا به بی‌ثباتی مزمن مچ پا نسبت به گروه سالم، فعالیت عضلات TA_r و SL_L کاهش و فعالیت عضله BF_L افزایش می‌یابد. این تغییرات با هدف حفظ وضعیت بدن، نشان‌دهنده تغییر الگو‌های ارسالی از سیستم عصبی مرکزی است. نتیجه‌گیری از‌آنجایی‌که فاز APA تحت کنترل ناحیه حرکتی ثانویه است، وجود تغییرات کنترل حرکتی در بیماران مبتلا به بی‌ثباتی مزمن مچ پا ممکن است ناشی از تغییرات فوق نخاعی باشد. برخی از عضلات به دلیل بی‌ثباتی مزمن مچ پا، استراتژی کنترل حرکتی را تغییر می‌دهند. تمرین عصبی‌عضلانی برای این عضلات می‌تواند در برنامه‌ریزی توان‌بخشی بیماران مورد توجه قرار بگیرد.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101846_eb8a7afc41094adfac1310a2641d98b9.pdf

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 The Study of Phonological Process of Persian Consonants Deletion in Speech of Educable Elementary Students With Down Syndrome Living in Tehran City, Iran بررسی فرایند واجی حذف همخوان‌های زبان فارسی در گفتار دانش‌آموزان آموزش‌پذیر دارای سندرم داون در مقطع ابتدایی شهر تهران 220 235 1101848 10.32598/SJRM.15.2.3360 FA سامیه جهانی هیوه چی گروه زبان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0007-6085-535x مریم ایرجی گروه زبان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0001-7026-7606 فروغ کاظمی گروه زبان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0001-6635-0036 Journal Article 2025 04 30 Background and Aims One of the most common language disorders in people with Down syndrome is the deletion of language sounds. This research deals with the study of the deletion phonological process in Persian language sounds, specifically consonants deletion, in the speech production of educable students with Down syndrome who study in the third to sixth grades in elementary schools, in Tehran City, Iran. This study considers the students’ ability of recognition and dominancy on the most common deleted consonants in the speech production of students within the framework of Generative Phonology School. Methods The statistical population of this research comprised 19 boys and 11 girls, educable students with Down syndrome, speaking only Persian language, without any vision, hearing, stuttering, reading, and writing problems at the chronological age of 11-18 years old, studying in the exceptional elementary schools in Tehran. The method of research was based on spontaneous speech of students through the naming single words of 300 simple pictures. All deleted consonants in the production of words by students were considered, and the most common deleted consonants were registered. Then, we analyzed their ability to recognize and dominate these deleted consonants used in their writing skills. Besides, the Wepman auditory discrimination test was used to assess the students’ ability to distinguish between similar language sounds. In this descriptive-analytic study, the method of data collection was based on field research and data were statistically analyzed via the Kolmogorov-Smirnov and Wilcoxon tests, using SPSS software version 26. Results The most common deleted consonants in the speech production of students were alveolar-liquid [r], alveolar-nasal [n], alveolar-stop [t], alveolar-liquid [l], and alveolar-stop [d]. There was no significant difference between two variables, the most deleted consonants in speech and writing (P<0.05). Conclusion findings showed that the educable students with Down syndrome, studying in the third to sixth grades in exceptional elementary schools in Tehran have adequate ability of realizing and dominancy on the most deleted consonants in their speech which indicates the development of phonological perception of students. Thus, the main cause of using frequently this phonological process (consonants deletion) was not phonological errors, but for the structural and functional defects in the speech production organs. مقدمه و اهداف فرایند واجی حذف‌ به‌عنوان یکی از شایع‌ترین مشکلات گفتاری در افراد دارای سندرم داون شناحته می‌شود. پژوهش حاضر به بررسی فرایند واجی حذف آواهای زبان فارسی از نوع همخوان‌ها، در تولید گفتارِ دانش‌آموزان آموزش‌پذیر دارای سندرم داون پایه سوم تا ششم ابتدایی شهر تهران می‌پردازد. هدف این پژوهش بررسی تواناییِ تشخیص و تسلط این دانش‌آموزان از پربسامدترین همخوان‌های حذف‌شده در تولید گفتارشان در چارچوب دیدگاه واج‌شناسی زایشی است. مواد و روش‌ها جامعه آماری این پژوهش شامل ۳۰ دانش‌آموز (۱۹ پسر و ۱۱ دختر) آموزش‌پذیر دارای سندرم داون، تک‌زبانه (فارسی)، بدون مشکلات بینایی، شنوایی، لکنت، خواندن و نوشتن با سن تقویمی ۱۱ تا ۱۸ سال و مشغول به تحصیل در دبستان‌های استثنایی شهر تهران است. در این پژوهش از ۳۰۰ تصویر جهتِ بررسی فرایند واجی حذف در تولید گفتار آزمودنی‌ها استفاده شده است. تمامی همخوان‌های حذف‌شده در تولید گفتار واژه‌های مربوط به تصاویر، مورد بررسی قرار گرفتند و پربسامدترین همخوان‌های حذف‌شده در گفتار ثبت شدند. سپس در جهت بررسی تواناییِ تشخیص و تسلط آزمودنی‌ها از پربسامدترین همخوان‌های حذف‌شده در گفتار، از مهارت نوشتاری آن‌ها استفاده شده است. همچنین جهت ارزیابیِ تواناییِ آزمودنی‌ها در تشخیصِ تفاوت بین صداهای مشابه زبانی، از آزمون «تمییز شنیدار وپمن» استفاده شد. روش جمع‌آوری داده‌ها به‌صورت میدانی و روش انجام پژوهش به‌صورت توصیفی‌تحلیلی بود. تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون کولموگروف اسمیرنف و ویلکاکسون و نرم‌افزار spss نسخه ۲۶ انجام شده است. یافته‌ها پربسامدترین همخوان‌های حذف‌شده در تولید گفتار دانش‌آموزان، شامل همخوان‌هایِ لثوی ـ روان r، لثوی ـ خیشومی n، لثوی ـ انسدادی t، لثوی ـ روان l و لثوی ـ انسدادی d بودند. مقایسه انجام‌شده بین 2 متغیر حذف پربسامدترین همخوان‌ها در گفتار با حذف پربسامدترین همخوان‌ها در نوشتار نشان داد اختلاف معناداری بین این دو متغیر وجود ندارد (p<0/05). نتیجه‌گیری نتایج این پژوهش نشان می‌دهد دانش‌آموزان آموزش‌پذیر دارای سندرم داون پایه سوم تا ششم ابتدایی مشغول به تحصیل در دبستان‌های استثنایی شهر تهران، تشخیص و تسلط کافی بر پربسامدترین همخوان‌های حذف‌شده در گفتار را دارند که می‌تواند نشان‌دهنده رشد ادراکات واجی دانش‌آموزان باشد. دلیل به‌کار‌گیری فراوانِ فرایند واجی حذف در گفتار دانش‌آموزان مربوط به مشکلات و نقص ساختاری و کاربردی در اندام‌های تولید گفتار است. گفتنی است خطاهای واج‌شناختی در این دانش‌آموزان مشاهده نمی‌شود.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101848_9d9fbf07614a3f4db310e940692d26d6.pdf

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 The Effect of 6 Weeks of High-Intensity Interval Training and Moderate-Intensity Aerobic Training on Serum CTRP1 Levels and Some Cardiovascular Inflammatory Markers in Obese Men تأثیر 6 هفته تمرین تناوبی شدید و تمرین هوازی با شدت متوسط بر سطح سرمی CTRP1 و شاخص‌های التهابی قلبی‌عروقی در مردان چاق 236 251 1101876 10.32598/SJRM.15.2.3435 FA سجاد یونس کریم البیاتی گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0009-0006-5847-1683 رقیه افرونده گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0002-1592-7330 رضا فرضی زاده گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0003-0213-1867 فرزاد زهساز گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0003-0224-3404 Journal Article 2025 12 25 Background and Aims Obesity is associated with chronic inflammation and an increased risk of cardiovascular diseases. On the other hand, physical activity is recognized as an effective strategy for improving inflammatory and metabolic factors. The present study aimed to investigate the effects of high-intensity interval training (HIIT) and moderate-intensity continuous training (MICT) on serum CTRP1 levels and cardiovascular inflammatory markers in obese men. Methods In a quasi-experimental study, 30 obese men (BMI≥30 kg/m²) were randomly assigned to three groups of 10 participants each: high-intensity interval training (HIIT), moderate-intensity continuous training (MICT), and control. HIIT (90%-100% of maximal heart rate) and MICT (60%-75% of heart rate reserve) were performed for 6 weeks, 3 sessions per week. Serum levels of C1q/TNF-related protein-1 (CTRP1), interleukin (IL)-6, and C-reactive protein (CRP) were measured before the intervention and 48 hours after the last training session. Data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA), paired t tests, and LSD post-hoc tests at a significance level of P≤0.05. Results Between-group analysis using ANCOVA showed significant differences among the study groups in CTRP1 (F=8.64, P=0.002), IL-6 (F=6.47, P=0.004), and CRP (F=14.00, P=0.004). LSD post-hoc tests indicated that both HIIT and MICT groups, compared to the control group, had significant changes in CTRP1, IL-6, and CRP (P≤0.05). No significant differences were observed between the HIIT and MICT groups for any of the variables. Conclusion The results of this study indicate that both HIIT and MICT can serve as effective strategies for improving pro- and anti-inflammatory markers related to cardiovascular risk in obese individuals, although the effects of higher-intensity training appear to be more pronounced. مقدمه و اهداف چاقی با بروز التهاب مزمن و افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی همراه است. از سوی دیگر، فعالیت بدنی به‌عنوان روشی مؤثر در بهبود عوامل التهابی و متابولیکی مطرح می‌شود. هدف از مطالعه حاضر بررسی تأثیر تمرین تناوبی شدید و تمرین هوازی با شدت متوسط بر سطح سرمی پروتئین مرتبط با C1q/TNF یک (CTRP1) و شاخص‌های التهابی قلبی‌عروقی در مردان چاق بود. مواد و روش‌ها در یک مطالعه نیمه‌تجربی 30 نفر از مردان چاق با شاخص توده بدنی ۳۰ کیلوگرم بر متر مربع به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب و در 3 گروه تمرین تناوبی شدید، گروه تمرین هوازی با شدت متوسط و کنترل (هر گروه 10 نفر) قرار گرفتند. تمرینات تناوبی با شدت بالا (HIIT) (با شدت 90 تا 100 درصد حداکثر ضربان قلب) و تمرین هوازی با شدت متوسط (MICT) (60 تا 75 درصد ضربان قلب ذخیره) به مدت 6 هفته و 3 جلسه در هفته انجام شد. مقادیر سرمی CTRP1، اینترلوکین-6 و پروتئین واکنشی C (CRP) پیش ‌از مداخله و 48 ساعت پس از آخرین جلسه تمرین اندازه‌گیری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های تحلیل کوواریانس و آزمون تعقیبی کمترین تفاوت معنی‌دار (LSD) و تی زوجی در سطح معنا‌داری 05/P≤0 انجام شد. یافته‌ها نتایج بررسی تفاوت بین‌گروهی با تحلیل کوواریانس نشان داد در سطح CTRP1 (P=0/002, F=8/64)‌، IL-6 (P=0/004, F=6/47) و CRP (P=0/004, F=14/00) بین گروه‌های مورد‌مطالعه تفاوت معنی‌داری وجود داشت. نتایج آزمون تعقیبی LSD نشان داد در گروه تمرین تناوبی شدید و تمرین هوازی با شدت متوسط در مقایسه با گروه کنترل سطوح CTRP1 ،IL-6 و CRP کاهش معنادار داشت (05≥p). در‌حالی‌که بین 2 گروه تمرینی تمرین تناوبی شدید و تمرین هوازی با شدت متوسط در هیچ‌یک از متغیرها تفاوت معناداری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری نتایج این مطالعه نشان می‌دهد تمرینات تناوبی شدید و هوازی با شدت متوسط می‌توانند راهبردی مؤثر برای بهبود شاخص‌های التهابی و ضدالتهابی مرتبط با بیماری‌های قلبی‌عروقی در افراد چاق باشند. هرچند اثر تمرینات شدیدتر بارزتر به نظر می‌رسد.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101876_736ff04b8dde5782fcdb085e915ddbed.pdf

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 Reliability of a Multimodal Test Battery for Anterior Cruciate Ligament Injury-Risk Screening in Soccer Players پایایی مجموعه آزمون‌های عملکردی برای غربالگری خطر آسیب رباط صلیبی قدامی در بازیکنان فوتبال 252 269 1101873 10.32598/SJRM.15.2.3434 FA هیمن ابراهیمی گروه آسیب شناسی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. 0000-0003-0394-3138 علی اصغر نورسته گروه فیزیوتراپی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران. 0000-0003-3540-4470 حسن دانشمندی گروه آسیب شناسی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. 0000-0002-4161-6093 علی شریف نژاد گروه بیومکانیک ورزشی، پژوهشگاه علوم ورزشی، تهران، ایران. 0000-0002-5855-1441 مصطفی زارعی گروه توانبخشی و سلامت، دانشکده علوم ورزشی دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران. 0000-0001-9063-686X Journal Article 2025 12 14 Background and Aims Anterior cruciate ligament (ACL) injury risk in soccer players is associated with abnormal landing and cutting mechanics; however, most screening tools assess single tasks or isolated devices. This study quantified the inter-rater and test-retest reliability of a synchronized multimodal test battery integrating 3-dimensional motion capture, force plates, surface electromyography (sEMG), and isokinetic dynamometry across 6 functional assessments (drop vertical jump, change of direction, landing error scoring system, tuck jump, single-leg squat, star excursion balance test) in male soccer players. Methods A total of 35 male soccer players completed two identical testing sessions separated by 72 h under standardized conditions. Inter-rater reliability was calculated using the intraclass correlation (ICC)(2,1), and test-retest reliability using ICC(3,1). Absolute measurement error was quantified using the standard error of measurement (SEM) and the minimum detectable change at 95% confidence (MDC95). Results Inter-rater reproducibility was highest for motion capture (median ICC=0.94) and isokinetic dynamometry (0.91), but acceptable for force plates (0.87) and sEMG (0.82). Test-retest reliability was strongest for isokinetic measures (ICC=0.88), moderate for motion capture (0.77) and sEMG (0.78); however, force plates demonstrated the lowest reproducibility (0.48). Landing-based tasks exhibited lower MDC95 values (13%-15%) than multidirectional and plyometric tasks (exceeding 20%-30%). Conclusion These results established device- and task-specific thresholds for interpreting significant neuromechanical change and supported the application of synchronized multimodal screening as a measurement foundation for preseason assessment, longitudinal monitoring, and return-to-play decision-making in soccer players. مقدمه و اهداف خطر وقوع آسیب رباط صلیبی قدامی در بازیکنان فوتبال با الگوهای غیرطبیعی حین حرکات پرش‌فرود و تغییر جهت‌های ناگهانی بسیار زیاد است؛ با‌این‌حال در بسیاری از مطالعات گذشته، پایایی آزمون‌های غربالگری به‌صورت تک‌آزمون و یا با استفاده از ابزارهای مجزا اندازه‌گیری شده‌اند. به همین دلیل هدف این مطالعه، تعیین پایایی بین‌آزمونگر و درون‌آزمونگر در قالب یک مجموعه آزمون عملکردی (پرش عمودی از ارتفاع، دویدن همراه با تغییر جهت ناگهانی، سیستم امتیازدهی خطای پرش‌فرود، پرش تاک، اسکات تک‌پا و تعادل ستاره) و هم‌زمان‌سازی‌شده، به‌وسیله دستگاه‌های آنالیز حرکت، صفحه نیرو، الکترومایوگرافی سطحی و ایزوکینتیک در بازیکنان فوتبال است. مواد و روش‌ها 35 بازیکن فوتبال مرد، 6 آزمون عملکردی را در 2 جلسه‌ جداگانه، با فاصله ۷۲ ساعت و تحت شرایط یکسان و استاندارد انجام دادند. پایایی بین‌آزمونگر با استفاده از ضریب همبستگی درون‌طبقه‌ای (2/1) و پایایی درون‌آزمونگر با استفاده از ضریب همبستگی درون‌طبقه‌ای (3/1) محاسبه شد. خطای مطلق اندازه‌گیری با استفاده از خطای استاندارد اندازه‌گیری و میزان حداقل تغییر قابل‌تشخیص (MDC95) در سطح اطمینان 95 درصد کمی‌‌سازی شد. یافته‌ها بیشترین تکرارپذیری در پایایی بین‌آزمونگر مربوط به دستگاه‌های آنالیز حرکت (0/94=ICC) و ایزوکینتیک (0/91) بود و پایایی قابل‌قبولی برای دستگاه‌های صفحه نیرو (0/87) و الکترومیوگرافی (0/82) مشاهده شد. همچنین پایایی درون‌آزمونگر برای متغیرهای ایزوکینتیک (0/88=ICC) بیشترین مقدار و برای دستگاه‌های آنالیز حرکت (0/77) و الکترومیوگرافی (0/78) در حد متوسط بود، اما صفحه نیرو (0/48) کمترین تکرارپذیری را در بین دستگاه‌ها نشان داد. آزمون‌های عملکردی مبتنی بر پرش‌فرود، مقادیر MDC95 کمتری (حدود 13 تا 15 درصد) نسبت به آزمون‌های چند‌جهتی و پلیومتریک نشان دادند (بیش از 20 تا 30 درصد). نتیجه‌گیری یافته‌های این مطالعه آستانه‌های تکرارپذیری برای ابزارها و آزمون‌های عملکردی، جهت تفسیر تغییرات نورومکانیکی پیشنهاد می‌کند و همچنین کاربرد مجموعه آزمون‌های عملکردی چند‌حالته برای غربالگری و ارزیابی پیش از ‌فصل، پایش طولی داخل فصل و بازگشت به ورزش بعد از آسیب در بازیکنان فوتبال را ارائه می‌دهد.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101873_4dc83a16b940953eb6d24a0c38ed41d1.pdf

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 The Effect of McCarney’s Intervention Program on Phonological Processing and Auditory Working Memory in Students With Dyslexia تأثیر برنامه مداخلاتی مک‌کارنی بر پردازش واج‌شناختی و حافظه فعال شنیداری دانش‌آموزان مبتلا به نارساخوان 270 285 1101874 10.32598/SJRM.15.2.3426 FA فاطمه نیکبخت گروه روا‌ن‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. 0009-0007-8044-9172 منصوره بهرامی پور گروه روا‌ن‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. 0000-0002-2383-3828 Journal Article 2025 11 05 Background and Aims Dyslexia is one of the most common learning disorders and is associated with deficits in fundamental reading-related skills, particularly phonological processing and auditory working memory. The present study examined the effect of the McCarney intervention program on improving phonological processing and auditory working memory in students with dyslexia. Methods This study employed a quasi-experimental design with pretest, posttest, a control group, and a 45-day follow-up. The sample consisted of 40 students with dyslexia from the city of Isfahan, Iran, who were randomly assigned to the experimental and control groups. The experimental group participated in ten 45-min sessions of the McCarney intervention program. Data were collected using the Kormi-Nouri et al. reading and dyslexia Test and the Daneman and Carpenter auditory working memory test. Data analysis was conducted using repeated measures analysis of variance. Results The results indicated that the McCarney intervention program led to a significant improvement in phonological processing and auditory working memory in the experimental group compared to the control group (P<0.001). These improvements were maintained at the follow-up stage, and the significant interaction between group and time indicated the sustained effect of the intervention over time. Conclusion The McCarney intervention program, with its emphasis on a structured and multisensory approach, can effectively enhance reading-related cognitive functions in students with dyslexia, with effects that remain stable over time. مقدمه و اهداف نارساخوانی یکی از شایع‌ترین اختلالات یادگیری است که با ضعف در مهارت‌های زیربنایی خواندن، به‌ویژه پردازش واج‌شناختی و حافظه فعال شنیداری همراه است. این پژوهش به بررسی تأثیر برنامه مداخلاتی مک‌کارنی بر بهبود پردازش واج‌شناختی و حافظه فعال شنیداری دانش‌آموزان نارساخوان می‌پردازد. مواد و روش‌ها این پژوهش با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری ۴۵ روزه انجام شد. نمونه پژوهش شامل ۴۰ دانش‌آموز نارساخوان شهر اصفهان بود که به‌صورت تصادفی در 2 گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش در ۱۰ جلسه ۴۵ دقیقه‌ای تحت برنامه مداخلاتی مک‌کارنی قرار گرفت. ابزارهای پژوهش شامل آزمون خواندن و نارساخوانی کرمی ‌نوری و همکاران و آزمون حافظه فعال شنیداری دانیمن و کارپنتر بود. داده‌ها با تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر تحلیل شد. یافته‌ها نتایج نشان داد برنامه مک‌کارنی موجب بهبود معنادار پردازش واج‌شناختی و حافظه فعال شنیداری در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (0/001>p). این بهبود در مرحله پیگیری نیز حفظ شد و تعامل معنادار گروه و زمان، بیانگر تداوم اثر مداخله بود. نتیجه‌گیری برنامه مداخلاتی مک‌کارنی با تأکید بر آموزش مرحله‌ای و چندحسی، می‌تواند به‌طور مؤثر کارکردهای شناختی مرتبط با خواندن را در دانش‌آموزان نارساخوان بهبود بخشد و اثرات آن در طول زمان پایدار بماند.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101874_3b63e03985af5088335c16ac9f665fbf.pdf

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 Studying the Effect of Exercise Therapy Based on Virtual Reality on Photogrammetric Data, Pain, Disability, Neck Range of Motion and Balance in Young Subjects With Forward Head Posture بررسی اثر تمرین‌درمانی مبتنی بر واقعیت مجازی بر داده‌های فتوگرامتری، درد، دامنه حرکتی گردن، ناتوانی وتعادل در افراد جوان دارای وضعیت جلوآمده سر 286 301 1101875 10.32598/SJRM.15.2.3318 FA یاسمن مأکولاتی گروه فیزیوتراپی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0003-7944-3073 مینو خلخالی زاویه گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-2060-5280 خسرو خادمی کلانتری گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0001-7599-751X علیرضا اکبرزاده باغبان گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات پروتئومیکس، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-0961-1874 Journal Article 2024 12 24 Background and Aims Forward head posture (FHP) is a prevalent postural disorder characterized by a straightened cervical arch, resulting in the head being positioned forward of the body’s vertical line. This condition has become increasingly common with the rise of computer and mobile device usage. Exercise therapy is recognized as the most effective treatment for FHP, and incorporating innovative methods like virtual reality (VR) could enhance its effectiveness by increasing motivation, repetitions, and exercise duration. This study aims to investigate the impact of virtual reality-based exercise therapy on individuals with forward head posture. Methods In this interventional clinical trial, 50 young adults aged 18 to 29 with FHP were randomly assigned to two groups. The virtual reality group performed the chin tuck exercise in a game format using VR glasses, while the control group carried out the same exercise at home without VR assistance. Key variables, including craniovertebral angle, pain levels, neck disability index, range of motion, and balance, were assessed before and after the intervention for both groups. Results The results indicated that both the chin tuck exercise with VR and the exercise without VR significantly improved the measured variables (P<0.05). However, there was no significant difference in the outcomes between the two groups. Conclusion This study concluded that both conventional exercise therapy and exercise therapy enhanced by virtual reality effectively improved the craniovertebral angle, pain levels, neck disability, range of motion, and balance in young individuals with forward head posture. مقدمه و اهداف جلو‌آمدگی سر یکی از شایع‌ترین اختلالات پوسچرال است. در این وضعیت قوس گردنی صاف می‌شود و در‌نتیجه سر جلوتر از خط عمود قرار می‌گیرد. در جوامع امروزی با گسترش استفاده از کامپیوتر و تلفن همراه شیوع این مشکل پوسچرال افزایش‌یافته است. در میان روش‌های درمانی، مؤثر‌ترین درمان، تمرین‌درمانی است. استفاده از روش‌های جدیدی، از‌جمله واقعیت مجازی ممکن است با ایجاد انگیزه، افزایش تعداد تکرار و افزایش مدت تمرینات به اثربخشی بیشتر تمرین‌درمانی کمک کند.هدف از این مطالعه بررسی اثر تمرین‌درمانی مبتنی بر واقعیت مجازی در افراد دارای جلو‌آمدگی سر است. مواد و روش‌ها در این مطالعه که از نوع مداخله‌ای و کارآزمایی بالینی است، 50 نفر آقا و خانم جوان 18 تا 29 ساله که دارای جلوآمدگی سر بودند به‌صورت تصادفی به 2 گروه تقسیم شدند. در گروه واقعیت مجازی، افراد تمرین چین‌تاک را در قالب بازی و با عینک واقعیت مجازی انجام دادند و در گروه کنترل، افراد همان تمرین را بدون استفاده از واقعیت مجازی در خانه انجام دادند. متغیرهای زاویه کرانیوورتبرال، درد، شاخص ناتوانی گردن، دامنه حرکتی و تعادل قبل و بعد از مداخله در هر گروه ارزیابی شدند. یافته‌ها نتایج نشان داد که تمرین چین تاک با و بدون استفاده از واقعیت مجازی هر دو موجب بهبودی معنادار متغیرهای اندازه‌گیری‌شده می‌شود (p<0/05) و بین 2 گروه، تفاوت معناداری وجود ندارد (p>0/05). نتیجه‌گیری مطالعه حاضر نشان داد تمرین‌درمانی معمول و تمرین‌درمانی بر بستر واقعیت مجازی، هر دو موجب بهبودی زاویه کرانیوورتبرال، درد، ناتوانی، دامنه حرکتی گردن و تعادل در افراد جوان دارای جلوآمدگی سر می‌شود.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101875_20f721b698e6ec067db65300debc1991.pdf

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 Comparing Spatiotemporal Gait Parameters and Static Balance in the First and Third Trimesters of Pregnancy Among Women With Different Severities of Low Back Pain مقایسه تغییرات متغیرهای فضایی‌زمانی راه رفتن و تعادل ایستا در 3 ماهه اول و سوم بارداری بین زنان باردار با شدت‌های مختلف کمردرد 302 315 1101878 10.32598/SJRM.15.2.3449 FA عارفه معینی گروه آسیب شناسی و بیومکانیک ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 9792-5380-0000-0009 الهام شیرزاد عراقی گروه آسیب شناسی و بیومکانیک ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-8683-473X سید حامد موسوی گروه آسیب شناسی و بیومکانیک ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0003-2906-2101 سوزان پیروان گروه زنان و زایمان، عضو انجمن ناباروری ایران، تهران، ایران. 0009-0000-1933-819X Journal Article 2026 02 19 Background and Aims Pregnancy induces significant structural, postural, and biomechanical adaptations that can affect gait and balance. Pregnancy-related low back pain (LBP), one of the most common musculoskeletal complaints during gestation, may intensify these changes, leading to compensatory movement strategies and impaired postural stability. This study aimed to compare changes in spatiotemporal gait parameters and static balance between early first trimester and late third trimester among pregnant women with varying LBP severity. Methods In this prospective study, participants were assessed in the third and ninth months of pregnancy. LBP severity was measured in the ninth month using the visual analogue scale (VAS), categorizing participants into mild and moderate-to-severe LBP groups. Static balance was evaluated using a Wii balance board, with center of pressure (COP) path length as the main outcome. Gait was recorded in the sagittal plane at 100 Hz. Participants performed 6 walking trials; the first three were excluded to ensure habitual gait. Three consecutive right steps from trials 4 to 6 were analyzed. Videos were calibrated and analyzed using Kinovea software (version 0.9.5), with virtual markers on the heel, lateral malleolus, and fifth metatarsal head. Changes in variables were calculated as differences between third- and ninth-month measurements and analyzed using independent t tests or the Mann-Whitney U tests. Results Stride time changes differed significantly between groups (P<0.01). Women with moderate-to-severe LBP showed greater reductions in stride length and step length and greater increases in step time compared to the mild LBP group (P<0.05), indicating adoption of a more cautious gait strategy. COP path length also increased significantly more in the moderate-to-severe group (P<0.05), reflecting reduced postural stability. Conclusion Higher LBP severity in late pregnancy is associated with unfavorable gait adaptations and increased postural sway. These findings highlight the importance of monitoring motor function and implementing targeted rehabilitation strategies to maintain mobility and balance during pregnancy. مقدمه و اهداف بارداری با تغییرات ساختاری، پاسچرال و بیومکانیکی قابل‌توجهی همراه است که می‌تواند الگوی راه رفتن و کنترل تعادل را تحت‌تأثیر قرار دهد. کمردرد بارداری به‌عنوان یکی از شایع‌ترین اختلالات اسکلتی‌عضلانی این دوران، ممکن است این تغییرات را تشدید کرده و منجر به اتخاذ راهبردهای حرکتی جبرانی و افزایش ناپایداری شود. هدف پژوهش حاضر، مقایسه تغییرات متغیرهای فضایی‌زمانی راه رفتن و تعادل ایستا در زنان باردار با شدت‌های مختلف کمردرد، بین اوایل 3‌ ماهه اول و اواخر3 ‌ماهه سوم بارداری بود. مواد و روش‌ها این پژوهش به‌صورت آینده‌نگر انجام شد. اندازه‌گیری‌ها در 2 مرحله شامل ماه سوم و ماه نهم بارداری صورت گرفت. شدت کمردرد بارداری صرفاً در ماه نهم با استفاده از مقیاس دیداری درد ارزیابی شد و آزمودنی‌ها بر‌اساس آن به 2 گروه کمردرد خفیف و کمردرد متوسط تا شدید تقسیم شدند. تعادل ایستا با استفاده ازصفحه تعادل وی (Wii Balance Board) و شاخص طول جابه‌جایی مرکز فشار اندازه‌گیری شد. ثبت راه رفتن در صفحه حرکتی ساجیتال و با فرکانس نمونه‌برداری ۱۰۰ هرتز انجام شد. هر آزمودنی 6 دور عمل رفت‌وبرگشت را انجام داد. 3 دور ابتدایی به‌منظور دستیابی به الگوی طبیعی راه رفتن حذف و تحلیل از دور چهارم آغاز شد. 3 گام راست متوالی از دورهای چهارم، پنجم و ششم برای تحلیل انتخاب شد. پس از کالیبراسیون خطی، ویدئوها در نرم‌افزار کینووا (نسخه 0/9/5) تحلیل و نشانگرهای مجازی روی پاشنه، قوزک خارجی و سر متاتارس پنجم قرار گرفت. تغییرات متغیرها به‌صورت اختلاف مقادیر ماه سوم و نهم محاسبه و با آزمون تی مستقل و من‌ویتنی یو تحلیل شد. یافته‌ها نتایج نشان داد تغییر زمان گام ‌برداشتن بین گروه‌ها معنی‌دار است (0/01‌>p). در مقایسه بین گروه‌ها، کاهش طول گام و طول قدم راست و چپ و همچنین افزایش زمان قدم‌ها در زنان با کمردرد متوسط تا شدید به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه کمردرد خفیف بود (0/05‌>p) که بیانگر اتخاذ الگوی راه رفتن محافظه‌‌کارانه‌‌تر با افزایش شدت کمردرد بارداری است؛ علاوه‌بر‌این در شاخص‌های تعادل ایستا، طول جابه‌جایی مرکز فشار در گروه کمردرد متوسط تا شدید افزایش معنی‌داری نسبت به گروه خفیف نشان داد (0/05‌>p). نتیجه‌گیری شدت بالاتر کمردرد در ماه نهم بارداری ممکن است با تغییرات نامطلوب‌تر در الگوی راه رفتن و افزایش نوسانات تعادل ایستا همراه باشد. این یافته‌ها نشان می‌دهد پایش عملکرد حرکتی و طراحی مداخلات توان‌بخشی هدفمند در دوران بارداری می‌تواند مفید باشد.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101878_076897bd44785547b20d51d4431ef711.pdf

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 2251-8401 15 2 2026 05 22 Finite Element Analysis of Ankle Models Using CT and MRI-Based Synthetic CT: A Case Study تحلیل المان محدود مچ پا با سی‌تی و سی‌تی مجازی مبتنی بر ام‌آر‌آی: مطالعه موردی 316 335 1101871 10.32598/SJRM.15.2.3409 FA علی روحانی گروه پژوهشی ارتوپدی/بیومکانیک، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، خراسان جنوبی، ایران. 0009-0008-6524-2429 وحید اربابی گروه پژوهشی ارتوپدی/بیومکانیک، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، خراسان جنوبی، ایران. 0000-0003-3347-2891 Journal Article 2025 09 29 Background and Aims Finite element analysis has become one of the common approaches for predicting load distribution between the foot and different supporting structures, providing valuable insights into the internal stresses of bone structures. The construction of accurate models using this method relies on medical imaging data to reconstruct the geometry of bones and tissues. CT scanning is the most widely used imaging modality for bone visualization and serves as the main basis for biomechanical joint modeling. However, radiation-related concerns, particularly in repeated imaging of individuals, children, or sensitive populations, highlight the need for safer and radiation-free alternatives, such as magnetic resonance imaging (MRI). Despite the advantages of MRI, including superior soft tissue quality and radiation safety, direct extraction of bone geometry from MRI remains challenging due to the low contrast of bone boundaries, especially in complex joints, such as the ankle. Recently, another imaging approach known as AI generated CT has emerged, in which CT-like images are generated from MRI data using artificial intelligence techniques. This study aimed to evaluate the accuracy and substitution capability of bone models obtained from a specific MRI sequence and AI generated CT, in comparison with reference CT scans for ankle joint stress analysis. Methods For this purpose, CT scans, MRI data, and AI generated CT images were acquired from three healthy ankle joint samples. A total of 6 three-dimensional models were constructed based on these imaging modalities. Bone segmentation was performed using Mimics software, and the resulting 3-D models were further processed in 3-matic for standardized positioning, cartilage generation, minor surface smoothing, and mesh generation. Finite element modeling and mechanical simulations were then conducted in the Abaqus software environment. Contact stress distribution and von Mises stresses in the talus bone and cartilage were analyzed and compared across the different imaging-based models. Results The findings demonstrated that AI generated CT models exhibited good agreement with reference CT scans in terms of maximum stress values and stress distribution patterns, with a maximum difference of 5% in contact stress. In contrast, bone MRI-based models showed noticeable deviations in stress distribution patterns, as well as differences of 12% in maximum contact stress and 45% in von Mises stress. Conclusion These results indicate that, under current conditions, direct modeling from bone MRI lacks sufficient accuracy for mechanical stress analysis. Nevertheless, generating AI generated CT images from bone MRI using artificial intelligence methods provides a promising pathway for replacing CT scans in future biomechanical modeling of the ankle joint. مقدمه و اهداف تحلیل به روش المان‌محدود به یکی از روش‌های متداول در پیش‌بینی توزیع بار میان پا و تکیه‌گاه‌های مختلف تبدیل شده است و اطلاعات مفیدی درباره تنش‌های درونی ساختارهای استخوانی ارائه می‌دهد. ساخت مدل‌های دقیق در این روش، وابسته به داده‌های تصویربرداری پزشکی برای بازسازی هندسه استخوان‌ها و بافت‌ها است. سی‌تی‌اسکن رایج‌ترین روش برای تصویربرداری از استخوان و مبنای اصلی مدل‌سازی بیومکانیکی مفاصل است. با‌این‌حال، نگرانی‌های مرتبط با پرتوزایی، به‌طور خاص در تصویربرداری‌های مکرر از افراد، تصویربرداری از کودکان و یا جمعیت‌های حساس، لزوم استفاده از گزینه‌های ایمن‌تر و بدون تابش مانند ام‌آرآی را پررنگ می‌کند. با وجود مزایای ام‌آرآی نظیر کیفیت مناسب بافت نرم و ایمنی پرتویی، استخراج مستقیم هندسه استخوانی از آن، به‌ دلیل وضوح پایین مرزهای ساختاری استخوان، به‌ویژه در مفاصل پیچیده‌ای مانند مچ پا، با چالش مواجه است. نوع دیگری از تصاویر وجود دارند؛ تصاویری شبیه به سی‌تی‌اسکن که با استفاده از تصاویر ام‌آرآی با به کار بردن هوش مصنوعی تولید می‌شوند و به نام سی‌تی مجازی شناخته می‌شوند. هدف این پژوهش، ارزیابی دقت و قابلیت جایگزینی مدل‌های استخوانی حاصل از 2 روش نوین (شامل ام‌آرآی استخوانی و سی‌تی مجازی که هر دو مبتنی بر ام‌آرآی هستند) در مقایسه با سی‌تی‌اسکن مرجع در تحلیل‌های تنش مفصل مچ پا است. مواد و روش‌ها در این پژوهش، به‌منظور بررسی امکان‌سنجی کاربرد روش‌های مختلف تصویربرداری در مدل‌سازی بیومکانیکی مفصل مچ پا، از تصاویر سی‌تی‌اسکن، ام‌آرآی و سی‌تی مجازی استفاده شد. برای 3 مفصل مچ پای سالم، در‌مجموع 6 مدل سه‌بعدی از ترکیب این تصاویر تولید شد. فرایند بخش‌بندی استخوان‌ها در نرم‌افزار میمیکس انجام شد و مدل‌های سه‌بعدی این استخوان‌ها به‌منظور تعیین موقعیت استاندارد قرارگیری، تولید غضروف‌ها، صیقل دادن جزئی سطوح نوک تیز و مش‌بندی به نرم‌افزار تری‌متیک منتقل شدند. درنهایت شبیه‌سازی مکانیکی با روش المان‌محدود جهت تحلیل توزیع تنش و جابه‌جایی مفصل در نرم‌افزار آباکوس صورت گرفت. یافته‌ها یافته‌ها نشان دادند مدل‌های سی‌تی‌ مجازی، از‌نظر مقادیر حداکثر تنش و الگوی توزیع تنش، تطابق خوبی با مدل‌های مرجع سی‌تی‌اسکن داشته و اختلاف حداکثر 5 درصد در مقدار تنش تماسی ایجاد کردند. در مقابل، ام‌آرآی استخوانی علاوه بر تفاوت در مدل توزیع تنش، به ترتیب تفاوت 12 و 45 درصد در مقدار حداکثر تنش تماسی و تنش فون‌مایسز را نشان داد. نتیجه‌گیری این نتایج بیانگر آن است که در شرایط فعلی، مدل‌سازی مستقیم از ام‌آرآی استخوانی برای تحلیل‌های تنش مکانیکی فاقد دقت کافی است؛ اما تولید تصاویر سی‌تی مجازی با روش‌های هوش مصنوعی از ام‌آرآی استخوانی، مسیری امیدوارکننده برای جایگزینی سی‌تی‌اسکن در مدل‌سازی‌های بیومکانیکی آینده فراهم می‌‌کند.

https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101871_ecd28c936ff52de09d5d2bda33876d2b.pdf