سیاست استفاده از هوش مصنوعی (AI)
نشریه طب توانبخشی استفاده مسئولانه و شفاف از ابزارهای هوش مصنوعی در پژوهش و نگارش علمی را میپذیرد. این سیاست با توجه به اصول کمیته بین المللی اخلاق نشر (COPE) تنظیم شده و هدف آن حفظ اصالت پژوهش، مسئولیتپذیری نویسندگان، محرمانگی اطلاعات و اعتبار علمی مقالات است.
نویسندگی و مسئولیت
ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT و سایر مدلهای زبانی یا سامانههای هوش مصنوعی نمیتوانند بهعنوان نویسنده یا همنویسنده معرفی شوند. مسئولیت نهایی صحت، اصالت، کیفیت علمی، منابع، تحلیلها و محتوای مقاله همواره بر عهده نویسندگان انسانی است. استفاده از هوش مصنوعی این مسئولیت را کاهش نمیدهد.
استفاده نویسندگان از هوش مصنوعی
نویسندگان میتوانند از ابزارهای هوش مصنوعی برای فعالیتهایی مانند ویرایش زبان، بهبود خوانایی متن، کمک به کدنویسی، تحلیل داده یا سایر فعالیتهای پژوهشی استفاده کنند؛ با این شرط که خروجی این ابزارها بهطور کامل توسط نویسندگان بررسی و تأیید شود. هوش مصنوعی نباید جایگزین قضاوت علمی، تحلیل پژوهشگر یا مشارکت فکری نویسندگان شود.
اعلام استفاده از هوش مصنوعی
اگر از هوش مصنوعی بهصورت مؤثر و قابل توجه در آمادهسازی مقاله، تحلیل داده، پردازش تصویر، تولید محتوای علمی یا سایر مراحل پژوهش استفاده شده است، نویسندگان باید این موضوع را بهصورت شفاف اعلام کنند. در این اعلام بهتر است نام ابزار و هدف از استفاده از آن ذکر شود. برای مثال: «در آمادهسازی این مقاله از [نام ابزار] برای [هدف استفاده] استفاده شد. نویسندگان تمامی خروجیها را بررسی و ویرایش کرده و مسئولیت کامل محتوای نهایی مقاله را بر عهده دارند.» اگر هوش مصنوعی بخشی از روش پژوهش بوده است، نحوه استفاده از آن باید در بخش مواد و روشها نیز توضیح داده شود.
صحت منابع و اطلاعات
خروجی ابزارهای هوش مصنوعی ممکن است شامل اطلاعات نادرست یا منابع غیرواقعی باشد. بنابراین نویسندگان باید تمامی اطلاعات، دادهها، ارجاعات و منابع پیشنهادی توسط هوش مصنوعی را بهطور مستقل بررسی کنند. درج منابعی که وجود یا صحت آنها تأیید نشده است، قابل قبول نیست.
تصاویر، دادهها و نتایج پژوهش
استفاده از هوش مصنوعی برای جعل، تحریف یا دستکاری گمراهکننده دادهها، تصاویر، یافتههای بالینی یا نتایج پژوهش مجاز نیست. اگر از هوش مصنوعی بهعنوان بخشی از روش علمی، برای مثال در تحلیل تصاویر پزشکی، یادگیری ماشین، مدلسازی یا تحلیل داده استفاده شده باشد، روش استفاده باید بهطور شفاف در مقاله توضیح داده شود.
محرمانگی و اطلاعات بیماران
اطلاعات محرمانه، اطلاعات قابل شناسایی بیماران، پروندههای بالینی و دادههای منتشرنشده نباید بدون رعایت الزامات اخلاقی و حفاظتی در سامانههای عمومی هوش مصنوعی وارد شوند. حفظ محرمانگی اطلاعات بیماران و دادههای پژوهشی در همه موارد الزامی است.
استفاده از هوش مصنوعی در داوری
مقالات ارسالی به نشریه محرمانه هستند. داوران نباید متن مقاله یا اطلاعات محرمانه آن را در سامانههای عمومی هوش مصنوعی وارد کنند، مگر آنکه محرمانگی و امنیت دادهها بهطور کامل تضمین شده باشد. هوش مصنوعی نباید جایگزین قضاوت علمی و ارزیابی مستقل داور شود.
استفاده سردبیران از هوش مصنوعی
سردبیران و کارکنان نشریه نیز موظف به حفظ محرمانگی مقالات هستند. ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند در برخی فعالیتهای فنی یا اجرایی مورد استفاده قرار گیرند، اما تصمیم نهایی درباره پذیرش، رد، اصلاح یا مسائل اخلاق نشر باید همواره با نظارت و قضاوت انسانی انجام شود.
استفاده غیراخلاقی از هوش مصنوعی
استفاده اعلامنشده یا نادرست از هوش مصنوعی، تولید منابع ساختگی، جعل دادهها، نقض محرمانگی یا هرگونه استفاده گمراهکننده از این ابزارها میتواند بهعنوان تخلف در اخلاق نشر بررسی شود. نشریه در چنین مواردی بر اساس سیاستهای خود و راهنماهای کمیته بین المللی اخلاق نشر (COPE) اقدام خواهد کرد.
بهروزرسانی سیاست
با توجه به تغییر سریع فناوریهای هوش مصنوعی، این سیاست ممکن است در آینده بر اساس توصیههای جدید کمیته بین المللی اخلاق نشر (COPE) و سایر نهادهای معتبر علمی و اخلاق نشر بهروزرسانی شود.